De eerste woorden van je kind: van brabbelen tot echte gesprekken
Brabbelen is de start van praten
Al vanaf een paar maanden na de geboorte begint de taalontwikkeling bij baby’s. Ze reageren op geluiden om zich heen. Rond de leeftijd van zes tot negen maanden gaan veel baby’s brabbelen. Dit klinkt als “dadada”, “mamama” of “bababa”. Deze klanken zijn nog geen echte woorden, maar geven wel aan dat de spraak zich ontwikkelt. Door vaak te praten en liedjes te zingen met je kind, help je deze ontwikkeling op gang te brengen. Als ouder krijg je meestal de eerste glimlach en de eerste lach, en daarna hoor je de eerste klanken uit de mond van je baby.
Eerste woorden rond het eerste jaar
De meeste kinderen zeggen hun eerste echte woord als ze ongeveer één jaar oud zijn. Vaak zijn dit simpele woorden die ze vaak horen, zoals “mama”, “papa”, “bal” of “auto”. Natuurlijk varieert de leeftijd waarop dit gebeurt. Sommige kinderen zijn er al wat eerder bij, anderen spreken hun eerste woorden pas als ze anderhalf jaar zijn. In deze periode begrijpen kinderen vaak meer dan ze kunnen zeggen. Ze wijzen bijvoorbeeld dingen aan als je vraagt: “Waar is de kat?” De meeste ouders vinden deze stap een van de mooiste tijdens het moederschap of vaderschap.
Zinnen maken en praten met elkaar
Na het eerste woordje gaat het snel. Tussen het anderhalf en twee jaar oud leren kinderen vaak steeds meer woorden kennen. Ze gaan korte zinnen vormen, zoals “mama boek” of “opa auto”. Praten lijkt nu minder op brabbelen en steeds meer op echt spreken. In het derde levensjaar worden zinnen langer en duidelijker. Een kind kan nu zeggen wat het wil of voelt. Eindeloos herhalen en praten helpt enorm. Kijken naar boekjes, samen zingen en samen in gesprek gaan zijn waardevolle manieren om de taal te oefenen. Ouders merken vaak dat hun kind steeds meer begrijpt en ook zelf meer probeert te vertellen. Dit zien veel mensen als een van de bijzondere fases tijdens het opgroeien en de zorg voor een kind.
Ieder kind ontwikkelt zich in een eigen tempo
Er is een groot verschil tussen kinderen in de snelheid van praten leren. Sommige kinderen zijn al vroeg heel spraakzaam en gebruiken vlot woorden en zinnen. Anderen doen er langer over en blijven wat meer brabbelen voordat ze echt gaan praten. Dat is normaal en geen reden tot ongerustheid. Voor veel ouders is het soms lastig als ze merken dat andere kinderen uit de buurt of opvang sneller praten. Toch geeft het weinig informatie als je kinderen gaat vergelijken; ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Het moederschap brengt nu eenmaal onzekerheden met zich mee, zeker als het gaat om dingen als praten, lopen of eten. Vertrouwen en geduld zijn belangrijk. Geef je kind de tijd om te oefenen.
Samen taal oefenen tijdens het opgroeien
Het leren praten kun je stimuleren door samen veel te praten, te lezen en te zingen. Vertel wat je aan het doen bent, wijs dingen aan of benoem voorwerpen in huis. Kinderen vinden het fijn om nieuwe woorden te horen en na te zeggen. Spelletjes met geluid of rijmpjes spreken tot de verbeelding. Blijf positief, ook als je kind nog niet veel zegt. Sommige kinderen luisteren eerst langere tijd. Daarna barst er ineens een woordenstroom los, vaak tussen de twee en drie jaar. Als je het gevoel hebt dat de ontwikkeling achterblijft, kun je het onderwerp bespreken op het consultatiebureau. Zij denken graag met je mee. Meertaligheid in een gezin is trouwens helemaal niet vreemd; kinderen kunnen prima twee talen tegelijk leren spreken, zolang ze vaak genoeg worden aangesproken in beide talen.
De meest gestelde vragen over wanneer kinderen beginnen met praten
- Wanneer zijn de eerste woordjes normaal? De eerste echte woordjes worden vaak rond één jaar oud gezegd. Sommige kinderen spreken iets eerder, anderen iets later. Allebei is normaal in de ontwikkeling.
- Is het erg als mijn kind later begint met praten dan andere kinderen? Het is niet erg als een kind later is met praten. Kinderen ontwikkelen zich op hun eigen manier. Soms zijn ze sneller met lopen, soms met praten. Blijf met je kind praten en geef de ontwikkeling de tijd.
- Hoe kan ik het praten stimuleren bij mijn kind? Praten kun je stimuleren door veel met je kind te praten, samen boekjes te lezen, liedjes te zingen en uit te leggen wat je doet. Benoem voorwerpen en geef je kind de ruimte om te reageren.
- Wanneer moet ik hulp zoeken omdat mijn kind nog niet praat? Het is goed om advies te vragen als je je zorgen maakt. Bijvoorbeeld als een kind rond de twee jaar nog geen enkel woord zegt, weinig reageert op spraak of geen contact maakt. Een arts of het consultatiebureau kan meekijken.
- Kan een kind meerdere talen tegelijk leren praten? Kinderen kunnen meerdere talen tegelijk leren spreken. Dat gaat het beste als ze beide talen vaak genoeg horen en in beide talen eenvoudige, duidelijke zinnen aangeboden krijgen.