Leren lezen in groep 1: zo help je je kleuter spelenderwijs

Bij leren lezen in groep 1 draait het vooral om spelen met taal, luisteren naar klanken en ontdekken dat geschreven woorden iets betekenen. De meeste kinderen hoeven in groep 1 nog niet zelf te kunnen lezen. Ze bereiden zich spelenderwijs voor op het lezen, dat meestal in groep 3 op school wordt aangeleerd.

De ene kleuter herkent zijn naam al op een kaartje, terwijl een ander vooral van verhalen en rijmpjes geniet. Dat verschil is normaal. Je hoeft thuis geen lessen te geven om je kind te helpen.

Wat doet een kind bij leren lezen in groep 1?

In de kleuterklas komen kinderen op allerlei manieren met verhalen, woorden en klanken in aanraking. De leerkracht leest bijvoorbeeld voor, zingt liedjes en praat met de kinderen over wat ze horen en zien.

Ook ontdekt je kind dat tekst een boodschap heeft. Op een beker kan een naam staan en op een bordje bij de bouwhoek staat waarvoor de hoek bedoeld is. Je kind kan zo’n woord eerst herkennen aan de plek of de vorm, zonder het al letter voor letter te lezen. Dat is een gewone stap in de kennismaking met geschreven taal.

Je hoeft je kind daarbij niet te toetsen. Een kleuter leert veel door mee te doen, te luisteren en zelf vragen te stellen.

Leesspelletjes voor thuis

Met korte taalspelletjes sluit je aan bij wat kleuters in groep 1 doen. Kies een moment waarop je kind zin heeft en stop als de aandacht op is. Deze ideeën vragen bijna geen voorbereiding:

  • Maak rijm af. Zeg: “Ik zie een kat met een …” en laat je kind een rijmwoord bedenken, zoals “hoed” past bij “schoen”? Nee, maar “hoed” en “goed” rijmen wel. Gekke woorden mogen ook.
  • Luister naar klanken. Zeg “mmm” en zoek samen iets in huis waarvan de naam met die klank begint, zoals een mok.
  • Raad een woord. Zeg langzaam “mmm-aa-n” en vraag welk woord je hoort. Lukt het niet, zeg dan zelf “maan” en probeer het later nog eens.
  • Speel met tekst. Schrijf samen een boodschappenlijstje. Je kind kan vertellen wat erop moet en zien hoe jij de woorden opschrijft.

Je hoeft niet alle spelletjes aan te bieden. Vindt je kind rijmen leuk, dan kun je daar tijdens het wandelen of opruimen spontaan op doorgaan.

Wat als je kleuter al wil lezen?

Toont je kind zelf interesse in woorden, ga daar dan gerust op in. Wijs bijvoorbeeld tijdens het voorlezen een kort woord aan en lees het samen. Vertel wat er staat als je kind het niet weet. Plezier in het verhaal is belangrijker dan het woord zelfstandig oplossen.

Heeft je kind juist weinig belangstelling? Ook dat hoeft geen probleem te zijn. Blijf gezellig voorlezen en praten over de plaatjes, zonder van ieder leesmoment een oefening te maken.

Maak je je zorgen omdat je kind moeite heeft met luisteren, praten of het begrijpen van verhalen? Bespreek wat je ziet met de leerkracht. Die kan vertellen hoe je kind in de klas meedoet en met je meedenken.

Een liedje, een verhaal voor het slapengaan of een zelfbedacht rijmspel geeft je kleuter al volop gelegenheid om in groep 1 met taal te spelen.