Breuken en kommagetallen omrekenen en vergelijken
Breuken en kommagetallen zijn twee manieren om hetzelfde getal te schrijven. Zo is 1/2 hetzelfde als 0,5 en is 3/4 gelijk aan 0,75. Je rekent een breuk om naar een kommagetal door de teller te delen door de noemer. Andersom maak je van de cijfers achter de komma een breuk met bijvoorbeeld 10 of 100 als noemer.
Wat hebben breuken en kommagetallen met elkaar te maken?
Een breuk beschrijft hoeveel delen je van een geheel hebt. Bij 3/4 is het geheel in vier gelijke delen verdeeld en heb je drie van die delen. Een kommagetal kan dezelfde hoeveelheid aangeven: 3/4 is evenveel als 0,75.
Een kommagetal bestaat uit een deel vóór en een deel achter de komma. Het eerste cijfer achter de komma geeft tienden aan, het tweede honderdsten en het derde duizendsten. Bijvoorbeeld: 0,25 betekent 25 honderdsten, oftewel 25/100.
Ook getallen groter dan 1 kun je op beide manieren schrijven. Zo is 1 1/2 hetzelfde als 1,5: één geheel en een half.
Van een breuk naar een kommagetal
De eenvoudigste manier is de teller delen door de noemer. De teller staat boven de breukstreep en de noemer eronder.
- 1/2: 1 gedeeld door 2 = 0,5
- 3/4: 3 gedeeld door 4 = 0,75
- 2/5: 2 gedeeld door 5 = 0,4
Je kunt ook kijken of je de breuk kunt schrijven met 10, 100 of 1000 als noemer. Bij 3/4 vermenigvuldig je de teller en de noemer met 25. Je krijgt 75/100 en dat is 0,75.
Niet elke breuk levert een kommagetal op dat stopt. Bij 1/3 krijg je 0,333… De puntjes betekenen dat de drieën doorgaan. Schrijf je 0,33, dan rond je af en is het antwoord niet precies gelijk aan 1/3.
Van een kommagetal naar een breuk
Kijk hoeveel cijfers er achter de komma staan. Bij één cijfer gebruik je tienden, bij twee cijfers honderdsten en bij drie cijfers duizendsten. Daarna kun je de breuk eenvoudiger schrijven.
- 0,5: dit is 5/10, oftewel 1/2.
- 0,25: dit is 25/100, oftewel 1/4.
- 0,125: dit is 125/1000, oftewel 1/8.
Staat er ook een getal vóór de komma? Neem dat hele deel mee. Zo is 2,75 gelijk aan 2 75/100, oftewel 2 3/4.
Veelvoorkomende breuken en hun kommagetallen
Dit overzicht helpt je om bekende waarden snel te herkennen.
| Breuk | Kommagetal |
|---|---|
| 1/10 | 0,1 |
| 1/4 | 0,25 |
| 1/2 | 0,5 |
| 3/4 | 0,75 |
| 1/3 | 0,333… |
Een nul achteraan verandert de waarde niet: 0,5 is evenveel als 0,50. Een nul direct achter de komma maakt wel verschil. Zo is 0,05 gelijk aan 5/100 en dus kleiner dan 0,5.
Breuken en kommagetallen vergelijken
Om een breuk en een kommagetal te vergelijken, kun je ze eerst allebei als kommagetal schrijven. Vergelijk bijvoorbeeld 3/4 met 0,7. Omdat 3/4 gelijk is aan 0,75 en 0,7 gelijk is aan 0,70, zie je dat 3/4 groter is.
Andersom werkt ook. Wil je 0,4 met 1/2 vergelijken? Dan kun je 0,4 schrijven als 4/10 en 1/2 als 5/10. Daardoor zie je dat 0,4 kleiner is dan 1/2.
Gebruik bij een oneindig kommagetal niet zomaar een afgerond antwoord om te vergelijken. Bij 1/3 en 0,33 lijken de eerste cijfers gelijk, maar 1/3 is iets groter omdat de drieën doorgaan.
Oefenen met omrekenen
Probeer eerst zelf de antwoorden te vinden:
- Welk kommagetal hoort bij 3/5?
- Welke breuk hoort bij 0,75?
- Wat is groter: 1/4 of 0,3?
- Hoe schrijf je 1,5 als een geheel getal en een breuk?
De antwoorden zijn: 3/5 = 0,6; 0,75 = 3/4; 0,3 is groter dan 1/4, want 1/4 = 0,25; en 1,5 = 1 1/2.
Veelgestelde vragen
Is 0,50 hetzelfde als 1/2?
Ja. De nul aan het einde verandert de waarde niet. Daarom zijn 0,50, 0,5 en 1/2 gelijk.
Is 0,25 uur hetzelfde als 25 minuten?
Nee. Een uur heeft 60 minuten. Een kwart uur is 15 minuten, dus 0,25 uur is ook 15 minuten. Het getal geeft aan welk deel van een uur je bedoelt.
Kun je elk kommagetal als breuk schrijven?
Een kommagetal dat stopt kun je altijd als breuk schrijven. Ook een kommagetal met een vast herhalend patroon, zoals 0,333…, kun je als breuk schrijven. Dat getal is 1/3.
Gebruik voor het omrekenen de richting die bij de opdracht past: deel de teller door de noemer voor een kommagetal, of kijk naar de cijfers achter de komma om een breuk te maken.