Spelling oefenen met dictees, woordspelletjes en handige oefeningen
Spelling oefenen kan met een kort dictee, woordkaartjes, oefenbladen of een online spellingquiz. Kies woorden die je kind lastig vindt, laat ze opschrijven en verbeter ze samen. Door niet alleen het goede antwoord te bekijken, maar ook te bespreken waarom een woord zo wordt geschreven, wordt de oefening leerzamer.
Je hoeft er geen uitgebreide les van te maken. Een paar woorden aan de keukentafel of een kort spelletje tussendoor is een fijne manier om te oefenen.
Zo pak je spelling oefenen aan
Begin met woorden uit het woordpakket van school of met woorden die je kind eerder lastig vond. Zo sluit de oefening aan bij wat het al leert. Gebruik bijvoorbeeld deze aanpak:
- Kies een kleine groep woorden. Neem bijvoorbeeld vijf woorden met dezelfde spellingregel of klank.
- Lees elk woord voor. Gebruik het woord eventueel in een zin, zodat duidelijk is wat je bedoelt.
- Laat je kind het woord opschrijven. Geef tijd om zelf na te denken en zeg de letters nog niet voor.
- Kijk samen na. Bespreek welke woorden goed gingen en waar een foutje staat.
- Oefen lastige woorden opnieuw. Laat je kind het woord bekijken, afdekken en nog eens opschrijven.
Een fout is geen probleem, maar wel een aanwijzing. Schrijft je kind bijvoorbeeld steeds paarden met een t aan het eind van het eerste deel? Laat dan horen dat je bij het langere woord paarden de d hoort. Bij het korte woord paard schrijf je daarom ook een d.
Een kort dictee om meteen te oefenen
Lees de woorden hieronder één voor één voor. Je kind schrijft ze op zonder naar de lijst te kijken. Noem bij reis eventueel de zin: “We gaan op reis.” Zo is duidelijk dat je niet rijs bedoelt.
- huis
- boom
- stoel
- paard
- reis
- appel
- lopen
- fietsen
Gebruik de lijst daarna als antwoordblad. Zitten er fouten in? Laat je kind het goede woord naast het eigen antwoord zetten en bespreek het verschil. Je kunt de lastigste woorden later nog eens voorlezen. De woorden hoeven niet allemaal tegelijk goed te gaan.
Wil je met zinnen oefenen? Lees de zin eerst helemaal voor en herhaal hem daarna rustig in stukjes. Gebruik bijvoorbeeld deze zinnen:
- Morgen fietsen we naar het strand.
- De hond wordt moe.
- Ik pak mijn jas.
Laat bij het nakijken ook de hoofdletter en de punt bekijken. In een zin oefent je kind niet alleen losse woorden, maar ook hoe die woorden samen worden geschreven.
Spelling oefenen met spelletjes
Een spelletje maakt herhalen vaak afwisselender. Kies een vorm waarbij je kind de woorden ook echt schrijft of samenstelt. Alleen herkennen dat een woord goed is, is namelijk iets anders dan het zelf kunnen opschrijven.
- Woordkaartjes: schrijf op elk kaartje een woord. Je kind bekijkt een kaartje, draait het om en schrijft het woord uit het hoofd op.
- Letters op volgorde: schrijf de letters van een woord door elkaar. Laat je kind er het juiste woord van maken en dat daarna opschrijven.
- Plaatjesdictee: leg of hang afbeeldingen klaar van bijvoorbeeld een stoel, boom en fiets. Je kind schrijft op wat het ziet. Vertel bij twijfel welk woord bij het plaatje hoort.
- Zoek de fout: schrijf een paar woorden op, waarvan sommige met een fout. Laat je kind de fouten vinden en de woorden goed opschrijven.
Gebruik bij een spel bij voorkeur woorden die je kind al eens heeft gezien. Een heel nieuw en moeilijk woord kan frustrerend zijn als je kind nog geen idee heeft hoe het wordt geschreven.
Wat doe je met woorden die lastig blijven?
Verzamel de woorden die nog niet goed gaan op een eigen oefenlijstje. Zet er niet te veel tegelijk op. Kijk per woord wat helpt: kun je een regel gebruiken, een langer woord maken of moet je de schrijfwijze vooral onthouden?
Bij bed kun je het woord langer maken: in bedden hoor je de d. Bij reis helpt die aanpak niet om te bepalen of je ei of ij schrijft. Dat woord moet je leren onthouden. Schrijf het op een kaartje en oefen het later nog eens.
Let ook op het soort fout. Als een kind de letters in een woord verwisselt, kan rustig hardop zeggen helpen. Gaat het vaak mis bij dezelfde spellingregel, neem dan een paar woorden van dat type en oefen die samen.
Online en op papier spelling oefenen
Online oefeningen geven vaak direct aan of een antwoord goed is. Dat is handig als je kind zelfstandig wil oefenen. Het nadeel is dat een meerkeuzevraag het antwoord soms al een beetje weggeeft. Laat je kind daarom ook woorden opschrijven zonder antwoordopties.
Op papier kun je zelf een oefenblad maken met woorden uit het woordpakket. Vouw het blad dubbel: schrijf de woorden aan de ene kant en laat je kind ze aan de andere kant uit het hoofd opschrijven. Zo zijn de antwoorden meteen beschikbaar bij het nakijken.
Ook volwassenen kunnen oefenen met een dictee of een spellingquiz. Bij Onze Taal vind je bijvoorbeeld spellingquizzen en uitleg over spellingregels. Noteer woorden die je fout had en gebruik ze later in een eigen zin.
Veelgestelde vragen over spelling oefenen
Hoe lang kun je het beste oefenen?
Een kort oefenmoment van bijvoorbeeld vijf tot tien minuten is een praktische richtlijn. Stop liever terwijl de aandacht er nog is dan dat je een lange lijst probeert af te werken. Een paar lastige woorden op een ander moment herhalen kan ook.
Moet je alle fouten meteen verbeteren?
Kijk het werk samen na, maar geef je kind eerst de kans om zelf iets te ontdekken. Vraag bijvoorbeeld: “Welk stukje van dit woord vind je lastig?” Schrijf daarna het goede woord op en laat het opnieuw proberen.
Wat als mijn kind de woorden uit het hoofd kent, maar fouten maakt in zinnen?
Oefen dan met korte zinnen waarin die woorden voorkomen. Bij een los woord ligt alle aandacht op dat ene woord. In een zin moet je kind tegelijk nadenken over de inhoud, andere woorden en leestekens.
Bewaar een klein lijstje met woorden die nog aandacht nodig hebben. Pak het er later bij voor een nieuw dictee, een kaartjesspel of een paar korte zinnen.