Begrijpend lezen in groep 5: oefenen met tekst en vragen

Bij begrijpend lezen in groep 5 leert je kind niet alleen wat er in een tekst staat, maar ook wat de schrijver bedoelt. Je kunt thuis oefenen met een korte tekst en vragen over het onderwerp, de volgorde en de betekenis van woorden.

Dat hoeft niet met een dik oefenboek. Een verhaal, recept of tekst over een dier is ook geschikt, zolang je kind de inhoud kan volgen en er iets over kan vertellen.

Wat oefent je kind bij begrijpend lezen in groep 5?

In groep 5 lezen kinderen verschillende soorten teksten, zoals verhalen en informatieve teksten. Ze oefenen om het antwoord op een vraag in de tekst te vinden en om informatie uit verschillende zinnen met elkaar te verbinden.

Een kind kan bijvoorbeeld deze vragen krijgen:

  • Waar gaat de tekst vooral over?
  • Waarom doet een persoon iets?
  • Wat gebeurt er eerst en wat gebeurt er daarna?
  • Wat betekent een woord als je de zin eromheen leest?
  • Over wie of wat gaat het woordje ‘hij’, ‘zij’ of ‘het’?

De ene vraag kun je beantwoorden met een zin uit de tekst. Bij een andere vraag moet je kind zelf nadenken over wat de tekst betekent. Beide soorten vragen komen terug in de oefening hieronder.

Oefentekst begrijpend lezen groep 5

Laat je kind de tekst rustig lezen. Lees hem samen als zelfstandig lezen nog veel moeite kost. De vragen en antwoorden staan eronder.

Een drinkbak voor vogels

Het is warm en al een tijd droog. In de tuin ziet Amir een vogel bij een lege plantenbak zitten. Hij vraagt zich af waar de vogels water kunnen vinden.

Amir pakt een lage schaal en vult die met schoon water. Hij zet de schaal op een rustige plek in de tuin. Daarna legt hij er een paar stenen in. Kleine vogels kunnen daarop staan terwijl ze drinken.

De volgende ochtend zit er een merel bij de schaal. Het water is vies geworden, dus Amir maakt de schaal schoon en vult haar opnieuw. Vanaf die dag kijkt hij elke ochtend of het water nog schoon is.

Vragen bij de oefentekst

Laat je kind eerst zelf een antwoord bedenken. Vraag daarna bij welke zin in de tekst het antwoord past.

  1. Waarom wil Amir water neerzetten voor de vogels?
  2. Waar zet hij de schaal neer?
  3. Waarom legt hij stenen in de schaal?
  4. Wat doet Amir nadat hij ziet dat het water vies is?
  5. Waar gaat deze tekst vooral over?
  6. Waarom zou een rustige plek prettig zijn voor de vogels?

Antwoorden:

  1. Het is warm en droog. Amir vraagt zich af waar de vogels water kunnen vinden.
  2. Op een rustige plek in de tuin.
  3. Kleine vogels kunnen op de stenen staan terwijl ze drinken.
  4. Hij maakt de schaal schoon en vult haar opnieuw met water.
  5. Over Amir die een drinkbak voor vogels maakt en schoonhoudt.
  6. De tekst zegt niet precies waarom. Een passend antwoord is dat vogels daar minder snel schrikken. Je kind moet hiervoor zelf nadenken.

Een antwoord hoeft niet precies hetzelfde te zijn als hierboven. Laat je kind vooral uitleggen hoe het bij het antwoord komt. Zo merk je of het de tekst begrijpt of iets heeft geraden.

Zo kies je een tekst die past bij je kind

Een geschikte tekst voor groep 5 is niet voor ieder kind even lang of even moeilijk. Kies een onderwerp dat je kind aanspreekt en begin met een overzichtelijke tekst. Lukt het om na het lezen in eigen woorden te vertellen waar die over gaat? Dan kun je ook eens een langere tekst proberen.

Een doe-tekst, zoals een eenvoudig recept, geeft andere vragen dan een verhaal. Je kunt je kind laten vertellen welke handeling eerst komt en welke daarna. Bij een informatieve tekst kun je vragen wat het kind over het onderwerp heeft geleerd.

Een werkblad met veel vragen is niet vanzelf beter. Als je kind na de eerste vragen al vastloopt, geeft samen praten over de tekst vaak meer inzicht dan de rest snel invullen.

Thuis oefenen zonder dat het een toets wordt

Lees de tekst eerst samen en geef je kind daarna de tijd om te antwoorden. Zegt je kind iets wat niet klopt? Vraag dan om het stukje aan te wijzen waarin het antwoord volgens hem of haar staat. Lees dat stukje nog eens samen en bespreek wat er staat.

Let ook op lastige woorden. Vraag eerst wat een woord in de zin zou kunnen betekenen. Komt je kind er niet uit, leg het dan kort uit en lees de zin opnieuw. Zo blijft de aandacht bij de inhoud van de tekst.

Maak het oefenen niet te groot. Een korte tekst met een paar vragen kan genoeg zijn. Gaat het goed, dan kun je bij een volgende tekst een vraag toevoegen waarbij je kind zelf iets moet afleiden. Raakt je kind gefrustreerd, stop dan en probeer later een kortere of makkelijkere tekst.

Veelgestelde vragen

Moet mijn kind de tekst hardop lezen?
Nee. Sommige kinderen begrijpen een tekst beter als ze stil lezen. Hardop lezen kan wel helpen om te horen welke woorden lastig zijn. Je kunt ook om de beurt een stukje lezen.

Wat als mijn kind het verhaal begrijpt, maar vragen lastig vindt?
Bespreek eerst wat de vraag precies vraagt. Laat je kind daarna het passende stukje in de tekst zoeken. Bij een waaromvraag is vaak meer nodig dan één los woord als antwoord.

Wat doe je als oefenen thuis moeilijk blijft?
Bespreek met de leerkracht waar je kind op vastloopt. Misschien kosten de woorden lezen veel moeite, zijn de vragen lastig of is de tekst te moeilijk. Met die informatie kun je thuis beter aansluiten bij wat je kind nodig heeft.

Een fijne oefening voor begrijpend lezen in groep 5 eindigt met een gesprek: laat je kind vertellen wat het uit de tekst heeft gehaald en wijs samen aan waar dat staat.