Boekbespreking maken: van boek kiezen tot presenteren
Bij een boekbespreking vertel je de klas over een boek dat je hebt gelezen. Je noemt de titel en de schrijver, vertelt waar het boek over gaat en legt uit wat je ervan vindt. Vaak lees je ook een stukje voor. Met een goede voorbereiding kun je je klasgenoten nieuwsgierig maken zonder het hele verhaal te verklappen.
Hoe je de bespreking precies maakt, hangt af van de opdracht van je leerkracht. Soms mag je zelf kiezen hoe je presenteert, soms krijg je een lijst met vaste onderdelen.
Een boek kiezen voor je boekbespreking
Kies een boek dat je interessant vindt en helemaal kunt lezen. Dat hoeft niet het dikste boek uit de kast te zijn. Een dunner boek waar je enthousiast over vertelt, werkt vaak beter dan een moeilijk boek dat je niet begrijpt.
Bedenk ook of er genoeg over te vertellen is. Kun je uitleggen waarom je het boek hebt gekozen? Is er een personage, gebeurtenis of onderwerp dat je is bijgebleven? Dan heb je al een goed begin voor je bespreking.
Een verhaal met veel personages of ingewikkelde gebeurtenissen kan lastiger zijn om kort samen te vatten. Heb je zo’n boek gekozen, beperk je dan tot de personen en gebeurtenissen die nodig zijn om de klas het verhaal te laten begrijpen.
Wat zet je in een boekbespreking?
In een boekbespreking geef je informatie over het boek én vertel je wat je ervan vindt. Deze onderdelen komen vaak aan bod:
- De titel en schrijver: laat de voorkant zien en vertel wie het boek heeft geschreven. Noem eventueel ook de illustrator.
- Je keuze: leg uit waarom je dit boek hebt gekozen. Sprak de kaft je aan, kende je de schrijver al of kreeg je het boek cadeau?
- De inhoud: vertel kort waar en wanneer het verhaal zich afspeelt en wat het belangrijkste probleem of onderwerp is.
- De hoofdpersonen: stel de belangrijkste personages voor en vertel wat ze met het verhaal te maken hebben.
- Je mening: vertel wat je goed of minder goed vond en geef daar een reden voor.
- Een fragment: lees een stukje voor dat een indruk geeft van het boek.
Je kunt ook vertellen tot welk soort boek het hoort, bijvoorbeeld een spannend verhaal, een grappig boek of een informatief boek. Bij een informatief boek bespreek je vooral het onderwerp en wat je ervan hebt geleerd. Er hoeft dan geen hoofdpersoon of verhaallijn te zijn.
Staan er andere onderdelen op het opdrachtenblad, zoals informatie over de schrijver of het aantal bladzijden? Neem die dan ook op. De titel en de naam van de schrijver vind je op de voorkant of in het boek zelf.
Zo vat je het verhaal kort samen
Een samenvatting is geen lijst van alles wat er gebeurt. Vertel wie de hoofdpersoon is, wat die wil of meemaakt en welk probleem ontstaat. Kies daarna een paar gebeurtenissen die nodig zijn om het verhaal te begrijpen.
Je kunt bijvoorbeeld beginnen met: “Het verhaal gaat over een kind dat een geheim ontdekt. Samen met een vriend probeert het uit te zoeken wat dat geheim betekent.” Vertel vervolgens iets over de zoektocht, maar laat de oplossing weg als je die niet wilt verklappen.
Gebruik je eigen woorden. Als je de tekst van de achterkant bijna letterlijk overneemt, horen klasgenoten nog niet goed wat jij uit het verhaal hebt gehaald. Een korte samenvatting geeft je ook meer ruimte om over je mening en het voorleesstuk te vertellen.
Je mening uitleggen met een voorbeeld
“Ik vond het een leuk boek” is een begin, maar je klas begrijpt je mening beter als je vertelt waarom. Denk aan de spanning, de humor, de tekeningen of de manier waarop de schrijver het verhaal vertelt. Je kunt ook uitleggen of je de hoofdpersoon geloofwaardig vond.
Maak je mening concreet met een voorbeeld: “Ik vond het spannend omdat de hoofdpersoon steeds bijna ontdekt werd.” Of: “Ik vond het begin langzaam, omdat het lang duurde voordat er iets gebeurde.” Je hoeft een boek dus niet op alle punten goed te vinden.
Vertel ook voor wie jij het boek geschikt vindt. Een boek met veel spannende momenten kan bijvoorbeeld leuk zijn voor kinderen die van mysteries houden, maar minder fijn voor iemand die liever grappige verhalen leest.
Een voorleesstuk kiezen en oefenen
Kies een fragment dat laat horen wat voor boek je hebt gelezen. Een grappig gesprek kan passen bij een humoristisch verhaal. Bij een spannend boek kun je een stukje kiezen waarin iets onverwachts gebeurt. Geef niet meteen de oplossing van het verhaal weg.
Vertel vóór het voorlezen kort wie er in het fragment voorkomen en wat je klas moet weten. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “In dit stukje ontmoet de hoofdpersoon iemand die meer over het geheim lijkt te weten.” Zo kunnen je luisteraars het fragment volgen zonder dat je alles hoeft uit te leggen.
Oefen het fragment hardop. Let op punten en komma’s, lees rustig en kijk af en toe op. Is een stukje lastig uit te spreken of begrijp je het zonder veel uitleg niet goed? Kies dan een ander fragment. Houd je ook aan eventuele afspraken over de lengte.
Je presentatie voorbereiden
Maak een spiekbriefje met korte woorden of zinnen. Schrijf bijvoorbeeld de naam van de hoofdpersoon, het probleem en twee redenen voor je mening op. Met zulke steekwoorden kun je vrijer vertellen dan wanneer je een hele tekst voorleest.
Leg het boek klaar en gebruik een briefje om je voorleesstuk terug te vinden. Je kunt ook een afbeelding of tekening laten zien als die iets toevoegt aan je verhaal. Te veel spullen of dia’s kunnen juist afleiden van wat je vertelt.
Oefen je bespreking hardop voor iemand thuis of voor jezelf. Merk je dat een deel erg lang wordt? Schrap dan details die je klas niet nodig heeft. Zo blijft er aandacht voor jouw mening en het fragment dat je hebt uitgekozen.
Veelgestelde vragen over een boekbespreking
Wat is het verschil tussen een boekbespreking en een boekverslag?
Een boekbespreking is vaak een mondelinge presentatie voor de klas. Een boekverslag is meestal een geschreven opdracht. De inhoud kan op elkaar lijken, maar volg voor beide de aanwijzingen van je leerkracht.
Moet je het boek helemaal uitlezen?
Lees het boek liefst helemaal. Dan weet je hoe het verhaal afloopt en kun je beter uitleggen wat je ervan vindt. Als je iets niet begrijpt, kun je dat ook in je bespreking vertellen.
Mag je vertellen hoe het boek afloopt?
Dat kan, maar het is vaak leuker voor je klasgenoten als je het einde niet verklapt. Moet de afloop volgens de opdracht wel aan bod komen, waarschuw dan voordat je die vertelt.
Wat als je het boek niet leuk vond?
Dat mag je eerlijk zeggen. Vertel erbij wat je minder goed vond en gebruik een voorbeeld. Je kunt ook iets noemen wat je wél aansprak, zoals een personage of een tekening.
Neem op de dag van je presentatie je boek en je spiekbriefje mee. Met een korte samenvatting, een eigen mening en een goed gekozen voorleesstuk laat je de klas kennismaken met jouw boek.