Teksten voor begrijpend lezen met vragen en antwoorden
Met deze teksten voor begrijpend lezen kan je kind oefenen met het begrijpen van een verhaal, een uitleg en een instructie. Bij elke tekst staan vragen. De antwoorden vind je verderop, zodat je kind eerst zelf kan nadenken.
De teksten zijn verschillend van lengte en moeilijkheid. Kies samen een onderwerp dat je kind aanspreekt en lees de tekst eerst rustig door.
Oefentekst 1: de verdwenen broodtrommel
Na school loopt Mila naar de kapstok. Ze wil haar broodtrommel in haar tas stoppen, maar die ligt niet op de plank. Ze kijkt onder haar jas en in haar laatje. Nergens te vinden.
Dan ziet ze haar vriend Sam bij de kraan staan. Naast hem ligt een blauwe broodtrommel. “Is die van jou?” vraagt Mila. Sam schudt zijn hoofd. Hij heeft de trommel gevonden op het plein en wil hem schoonmaken voordat hij hem naar de gevonden voorwerpen brengt.
Mila lacht. Op het deksel zit een sticker met haar naam. De broodtrommel is terecht!
Vragen
- Waar zoekt Mila als eerste naar haar broodtrommel?
- Waar heeft Sam de broodtrommel gevonden?
- Waarom wil Sam de trommel schoonmaken?
- Waaraan ziet Mila dat de broodtrommel van haar is?
Oefentekst 2: bijen in de tuin
Op een zonnige dag zie je soms bijen van bloem naar bloem vliegen. Ze zoeken nectar, een zoete vloeistof die bloemen maken. Ook verzamelen veel bijen stuifmeel. Dat blijft aan hun lichaam hangen wanneer ze op een bloem landen.
Vliegt een bij daarna naar een andere bloem, dan kan er stuifmeel op die bloem terechtkomen. Zo helpt de bij bij de bestuiving. Bestuiving is nodig voor de voortplanting van veel planten. Na bestuiving kunnen bij sommige planten vruchten en zaden ontstaan.
In een tuin met verschillende bloeiende planten kunnen bijen voedsel vinden. Ook een schaal met ondiep water en wat stenen erin kan helpen: een bij kan op een steen landen om te drinken.
Vragen
- Wat zoeken bijen in bloemen?
- Hoe kan stuifmeel van de ene bloem op de andere bloem komen?
- Wat betekent bestuiving in deze tekst?
- Waarom zijn stenen in een schaal met water handig voor bijen?
Oefentekst 3: een zaadje planten
Je hebt een potje met een gaatje onderin, potgrond, een zaadje en water nodig. Zet het potje op een schoteltje, zodat overtollig water niet op tafel loopt.
Vul het potje met potgrond. Maak met je vinger een klein kuiltje en leg het zaadje erin. Bedek het met een dun laagje grond en geef voorzichtig wat water. Zet het potje op een lichte plek.
Voel af en toe aan de grond. Is de bovenkant droog? Geef dan weer een beetje water. Te veel water is niet handig: de grond blijft dan erg nat en het zaadje kan gaan rotten. Hoe snel er een plantje verschijnt, hangt af van de soort en de omstandigheden.
Vragen
- Waarom zet je het potje op een schoteltje?
- Wat doe je direct nadat je het zaadje in het kuiltje hebt gelegd?
- Hoe kun je nagaan of de grond water nodig heeft?
- Waarom is het niet verstandig om veel water tegelijk te geven?
Oefentekst 4: de gesloten speeltuin
Op woensdagmiddag fietsen Noor en haar broer naar de speeltuin. Als ze aankomen, hangt er een briefje aan het hek: “De speeltuin is vandaag gesloten. We repareren de schommel.”
Noor baalt. Ze had juist zin om te schommelen. Haar broer stelt voor om naar het grasveld verderop te gaan. Daar kunnen ze met hun bal spelen. Noor kijkt naar de donkere lucht. “Misschien gaat het straks regenen”, zegt ze.
Toch besluiten ze naar het grasveld te fietsen. Na een tijdje vallen de eerste druppels. Ze stoppen de bal snel in de fietstas en gaan naar huis. Onderweg wordt het droog, maar Noor heeft inmiddels koude handen. Thuis maakt ze warme thee.
Vragen
- Waarom kunnen Noor en haar broer niet in de speeltuin spelen?
- Wat bedoelt de tekst met “Noor baalt”?
- Waarom denkt Noor dat het misschien gaat regenen?
- Welke aanwijzing laat zien dat Noor het koud heeft gekregen?
Antwoorden bij de teksten voor begrijpend lezen
Tekst 1
- Mila kijkt op de plank, onder haar jas en in haar laatje.
- Sam heeft de broodtrommel op het plein gevonden.
- Hij wil hem schoonmaken voordat hij hem naar de gevonden voorwerpen brengt.
- Er zit een sticker met haar naam op het deksel.
Tekst 2
- Bijen zoeken nectar en verzamelen vaak ook stuifmeel.
- Stuifmeel blijft aan een bij hangen en kan bij een volgend bloembezoek op een andere bloem terechtkomen.
- Stuifmeel komt op een bloem terecht, waardoor voortplanting mogelijk wordt.
- Een bij kan op een steen landen om bij het water te komen.
Tekst 3
- Het schoteltje vangt overtollig water op.
- Je bedekt het zaadje met een dun laagje grond.
- Je voelt of de bovenkant van de grond droog is.
- De grond kan te nat blijven, waardoor het zaadje kan rotten.
Tekst 4
- De speeltuin is gesloten omdat de schommel wordt gerepareerd.
- Noor is teleurgesteld of vindt het vervelend.
- Ze ziet dat de lucht donker is.
- Er staat dat Noor koude handen heeft en thuis warme thee maakt.
Een antwoord hoeft niet precies dezelfde woorden te bevatten als hierboven. Het gaat erom dat je kind de vraag goed beantwoordt en kan vertellen welk stukje tekst daarbij helpt.
Zo kies je een passende tekst
Een korte tekst is prettig om mee te beginnen, maar lengte is niet het enige dat telt. Ook onbekende woorden, lange zinnen en een lastig onderwerp kunnen een tekst moeilijk maken. Bij een onderwerp waar je kind nieuwsgierig naar is, is de kans groter dat het wil doorlezen.
Let tijdens het lezen op wat er gebeurt. Blijft je kind bij veel woorden steken, dan kan de aandacht vooral naar het lezen van de woorden gaan. Lees de tekst in dat geval samen of kies een eenvoudigere tekst. Een tekst is juist erg makkelijk als je kind alle vragen direct kan beantwoorden en weinig hoeft na te denken.
Wissel verhalende teksten af met informatieve teksten en instructies. In een verhaal zoekt je kind bijvoorbeeld naar wat iemand doet of voelt. Bij een instructie gaat het vaker om de juiste volgorde en de reden voor een handeling.
Veelgestelde vragen over begrijpend lezen teksten
Moet mijn kind de tekst hardop lezen?
Dat hoeft niet. Je kind kan ook stil lezen. Hardop lezen of om de beurt een stukje lezen kan wel helpen om samen te bespreken wat er staat.
Wat doe je als een antwoord niet goed is?
Vraag je kind om aan te wijzen waar het antwoord volgens hem of haar staat. Lees dat stukje samen opnieuw en kijk of het antwoord past bij de vraag. Vertel niet meteen het goede antwoord, maar geef ruimte om het zelf te verbeteren.
Kun je een tekst meer dan één keer gebruiken?
Ja. Lees de tekst later nog eens en stel een andere vraag, bijvoorbeeld waarom iemand iets doet of welk woord het onderwerp het beste samenvat. Zo kijkt je kind opnieuw naar de inhoud, in plaats van alleen een eerder antwoord te herhalen.
Leg na het oefenen de tekst erbij en laat je kind één antwoord aanwijzen in de tekst. Zo wordt zichtbaar hoe een verhaal of uitleg helpt om een vraag te beantwoorden.