Topografie in de klas: zo oefenen kinderen met kaarten
Topografie in de klas betekent dat kinderen op kaarten leren waar plaatsen, landen en wateren liggen. Ze oefenen bijvoorbeeld met een wandkaart, een kaart op het digibord of een blinde kaart waarop ze zelf namen invullen.
Een school kan hiervoor de lesmethode Topografie in de Klas gebruiken. Er zijn ook andere manieren om in de klas met kaarten te werken. Welke namen een kind leert, hangt af van de kaart en de lesstof die de leerkracht kiest.
Zo werkt topografie in de klas
Een les begint vaak met samen kijken naar een kaart. De leerkracht wijst een plek aan en noemt de naam. Daarna zoeken de leerlingen dezelfde plek zelf op. Zo leren ze niet alleen een naam uit hun hoofd, maar zien ze ook waar die plek ligt ten opzichte van andere plaatsen.
Vervolgens kunnen kinderen oefenen met een kaart waarop de namen ontbreken. Ze schrijven de namen op de juiste plek of trekken een lijn van een naam naar een punt op de kaart. Bij een toets krijgen ze meestal een vergelijkbare opdracht.
De indeling verschilt per school en methode. Op sommige scholen komt eerst Nederland aan bod, daarna Europa en vervolgens de wereld.
Werkvormen om samen kaartkennis te oefenen
Door kaarten op verschillende manieren te gebruiken, ontdekken kinderen welke plekken ze al herkennen en welke ze nog lastig vinden. Deze werkvormen passen goed bij topografie in de klas:
- Aanwijzen op het digibord: een leerling krijgt een naam en wijst de bijbehorende plek op de kaart aan. De klas kijkt mee en bespreekt het antwoord.
- Oefenen in tweetallen: het ene kind noemt een plaats of gebied, het andere wijst die aan. Daarna draaien ze de rollen om.
- Een blinde kaart invullen: leerlingen schrijven namen op een kaart zonder labels. Ze vergelijken hun werk daarna met een ingevulde kaart.
- Een eigen kaart maken: kinderen tekenen een eenvoudige kaart van de omgeving van school en zetten er herkenbare plekken op. Zo oefenen ze met kijken waar iets ligt.
Bij een klassikaal spel hoeft niet steeds de snelste leerling antwoord te geven. Laat kinderen eerst zelf kijken of overleggen. Zo krijgt iedereen tijd om de plek te zoeken.
Een topografieles oefenen op papier of digitaal
Op papier kan een kind rustig schrijven en terugzien welke namen nog lastig zijn. Op het digibord kun je samen zoeken en direct bespreken waarom een antwoord wel of niet klopt. Beide manieren zijn bruikbaar: afwisseling maakt zichtbaar of een leerling een plek ook herkent op een kaart die er anders uitziet.
Online kun je bijvoorbeeld bij Topomania kaarten oefenen die bij Topografie in de Klas zijn geplaatst. De methode zelf heeft ook een topografieboekje. Een online oefening is niet automatisch gelijk aan de lesstof van school: gebruik daarom de kaart en namen van de leerkracht als uitgangspunt.
Nakijken en opnieuw oefenen
Bespreek bij het nakijken niet alleen welke naam fout staat, maar zoek samen de juiste plek op. Kijk ook naar de omgeving: ligt de plek bijvoorbeeld aan de kust of naast een andere plaats die het kind al kent?
Laat leerlingen daarna dezelfde lege kaart nog eens invullen, zonder eerst naar de antwoorden te kijken. Zo merken ze welke plekken ze zelfstandig kunnen vinden en welke op de klassenkaart nog wat aandacht verdienen.